تجزیه و تحلیل اخبار و تحولات اقتصادی ایران و جهان

ریزش ۴۰۰ هزار نفری اشتغال در زمستان

مرکز آمار از وضعیت بازار کار در سال ۹۹ رمزگشایی کرد.

به گزارش پایگاه خبری اقتصادی معاصر، برآورد تازه این مرکز نشان می‌دهد با وجود کاهش جمعیت شاغل کشور در فصل زمستان سال گذشته و افزایش ۳/۰ درصدی نرخ بیکاری در این فصل، متوسط نرخ بیکاری در تمام فصول سال گذشته تک‌رقمی و معادل ۶/۹ درصد بوده است. کاهش نرخ مشارکت اقتصادی و خروج میلیونی جمعیت فعال کشور از بازار کار دلیل اصلی ثبت نرخ بیکاری تک‌رقمی در سال گذشته محسوب می‌شود. مرکز آمار در برآورد جدید خود از کاهش ۵/۱ درصدی نرخ مشارکت اقتصادی در زمستان ۹۹ در مقایسه با زمستان ۹۸ خبر داده که موید کاهش حدود ۴۰۰ هزار نفری از جمعیت فعال کشور در فصل گذشته است. همچنین نرخ مشارکت اقتصادی زمستان ۹۹ در مقایسه با فصل پاییز همان سال ۵/۰ درصد کاهش نشان می‌دهد. به این ترتیب کاهش سطح اشتغال فصل زمستان در مقایسه با سایر فصول سال ۹۹ چندان محسوس به نظر نمی‌رسد و بازار کار در زمستان سال ۹۹ وضعیت مناسب‌تری در مقایسه با زمستان سال ۹۸ و زمان شروع بحران کرونا داشته است.

نرخ بیکاری

مطابق گزارش جدید مرکز آمار نرخ بیکاری در فصل زمستان سال گذشته به ۷/۹ درصد رسیده که تنها ۱/۰ درصد کمتر از نرخ بیکاری در بهار همان سال است. این نرخ همچنین ۹/۰ درصد کمتر از نرخ بیکاری ۶/۱۰ درصدی در زمستان سال ۹۸ است. نرخ بیکاری در دو فصل تابستان و پاییز روند کاهشی داشت به طوری که مرکز آمار در برآوردهای خود نرخ ۵/۹ و ۴/۹ درصدی را برای فصول دوم و سوم سال ۹۹ تخمین زده بود. به این ترتیب از تعداد جمعیت شاغل کشور در فصل گذشته کاسته شده است. در فصل زمستان سال ۹۸ مرکز آمار نرخ بیکاری را ۶/۱۰ درصد اعلام کرده بود. به این ترتیب نرخ بیکاری نقطه به نقطه در فصل گذشته ۹/۰ درصد کمتر شده است. شیوع ویروس کرونا در فصل پایانی سال ۹۸ و اعمال محدودیت‌های کرونایی در هفته‌های پایانی سال یکی از دلایل افزایش جمعیت بیکار در مدت زمان یاد شده محسوب می‌شود. اگرچه تعطیلی فعالیت‌ها در زمستان سال ۹۸ افراد زیادی را در زمره بیکاران قرار داد اما در فصل گذشته خبری از تعطیلی‌های مشابه نبود، به این ترتیب ریشه بهبود نرخ بیکاری در زمستان ۹۹ را می‌توان در این مساله جست‌وجو کرد.

کاهش جمعیت شاغلان

اما با وجود بهبود نرخ بیکاری زمستان ۹۹ نسبت به زمستان ۹۸، آمارها از کاهش جمعیت شاغلان در این فصل خبر می‌دهد. آنطور که برآوردهای مرکز آمار نشان می‌دهد، جمعیت شاغلان کشور در زمستان سال ۹۸ حدود ۲۳ میلیون و ۲۸۳ هزار نفر بوده که این تعداد در زمستان ۹۹ به ۲۳ میلیون و ۱۳۵ هزار نفر رسیده است. به این ترتیب در سه ماهه پایانی سال گذشته ۳۰۰ هزار نفر از جمعیت شاغل کشور کاسته شده است. برآوردهای مرکز آمار نشان می‌دهد که کاهش جمعیت شاغلان در مقایسه دو فصل پاییز سال ۹۹ و ۹۸ حدود یک میلیون نفر بوده است. در پاییز ۹۹ نیز جمعیت شاغل ۲۳ میلیون و ۴۰۰ هزار نفر اعلام شده بود، به این ترتیب مقایسه دو فصل پایانی سال گذشته نشان می‌دهد که تغییر زیادی در تعداد جمعیت شاغل کشور ایجاد نشده است.

کاهش نرخ مشارکت اقتصادی

اما نرخ مشارکت اقتصادی نیز در فصل گذشته با کاهش ۵/۱ درصدی در مقایسه با زمستان سال ۹۸ مواجه شده است. در حالی که این نرخ در فصل پایانی سال ۹۸ معادل ۴/۴۲ درصد بود، این نرخ در فصل گذشته به ۹/۴۰ درصد رسیده است. با توجه به آنکه در زمستان سال ۹۸ حدود ۲۶ میلیون و ۲۲۴ هزار نفر و در زمستان سال ۹۹ حدود ۲۵ میلیون و ۸۳۰ هزار نفر از نظر اقتصادی فعال بوده‌اند، مشخص می‌شود که کاهش سطح اشتغال به حدود ۴۰۰ هزار نفر رسیده است. به این ترتیب در فصل گذشته ریزش کرونایی اشتغال ۴۰۰ هزار نفر بوده است. بررسی آمارهای قبلی این مرکز نشان می‌دهد که کاهش سطح اشتغال در پاییز ۹۹ در مقایسه با پاییز ۹۸ حدود ۵/۱ میلیون نفر بوده است. به این ترتیب ریزش کرونایی اشتغال در زمستان در مقایسه با پاییز کمتر شده و کاهش حدود نیم میلیون نفری سطح اشتغال در زمستان چندان محسوس نیست. به نظر می‌رسد بهبود وضعیت اشتغال در فصل گذشته در مقایسه با زمستان سال ۹۸ و زمان شیوع ویروس کرونا یکی از دلایلی است که موجب شده کاهش سطح اشتغال نسبت به دیگر فصول سال کمتر باشد. به عبارت دیگر، در فصل پایانی سال ۹۸ دولت به جهت مقابله با شیوع ویروس کرونا محدودیت‌های شدیدی را اعمال کرد که به خروج جمعیت زیادی از بازار کار منجر شد اما اعمال این محدودیت‌ها در زمستان امسال تکرار نشد و به این ترتیب در مقایسه وضعیت بازار کار در این دو فصل باید به سیاستگذاری‌های دولت در مواجهه با بحران پیش‌آمده نیز اشاره داشت.

بهبود نسبی اشتغال ناقص

بررسی نرخ بیکاری در سنین مختلف نیز نشان از کاهش تعداد بیکاران دارد. مطابق آمارهای مرکز آمار نرخ بیکاری سنین ۱۵ تا ۲۴ سال در زمستان سال گذشته ۶/۲۳ درصد بوده است. نرخ بیکاری افراد در سنین یاد شده در فصل گذشته و در مقایسه با مدت مشابه سال ۹۸، ۱/۲ کاهش یافته است. به این ترتیب نرخ بیکاری جمعیت ۱۵ تا ۲۴ سال در زمستان سال ۹۸ معادل ۷/۲۵ درصد بوده است. مطابق آمارهای مرکز آمار، جمعیت افراد بیکار در سنین یادشده در زمستان سال ۹۸ حدود ۶۵۴ هزار نفر بوده که با کاهش ۱۳ هزار و ۷۰۰ نفری در زمستان ۹۹، به حدود ۶۴۰ هزار نفر رسیده است. بررسی نرخ بیکاری گروه سنی ١٨ تا ٣۵ سال نیز نشان می‌‌دهد که در زمستان سال گذشته، ۸/۱۶ درصد از جمعیت فعال این گروه سنی بیکار بوده‌‌اند. این در حالی است که تغییرات فصلی نرخ بیکاری این افراد نشان می‌‌دهد این نرخ نسبت به زمستان سال ۹۸، به میزان یک درصد کاهش یافته است. جمعیت بیکاران در سنین یاد شده نیز در فصل پایانی سال ۹۸ حدود یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر بوده که با کاهش ۱۲ هزار نفری، به حدود یک میلیون و ۱۸۸ هزار نفر در زمستان ۹۹ رسیده است.

بهبود سطح اشتغال ناقص

مطابق بررسی‌های مرکز آمار نرخ اشتغال ناقص در فصل گذشته ۸/۱۰ درصد بوده. این در حالی است که این نرخ در زمستان سال ۹۸ معادل ۴/۱۰ درصد بوده است. به این ترتیب سهم اشتغال ناقص در زمستان ۹۹ در مقایسه با زمستان سال ۹۸، معادل ۴/۰ درصد بیشتر بوده است. مقایسه اشتغال ناقص بین دو فصل یاد شده حاکی از آن است که تعداد جمعیت شاغل که به دلایل اقتصادی (فصل غیرکاری، رکود کاری، پیدا نکردن کار با ساعت بیشتر و…) کمتر از ۴۴ ساعت در هفته کار کرده و آماده برای انجام کار اضافی بوده‌اند در زمستان سال گذشته ۴/۰ درصد بیشتر از زمستان ۹۸ بوده است. در عین حال ۹/۳۳ درصد از شاغلان ١۵ ساله و بیشتر، ۴٩ ساعت و بیشتر در هفته کار کرده‌‌اند. بررسی اشتغال در بخش‌های عمده فعالیت اقتصادی نیز نشان می‌دهد که بخش خدمات با ۴/۵۰ درصد بیشترین سهم اشتغال را در زمستان ۹۹ به خود اختصاص داده است. در مراتب بعدی، بخش‌های صنعت با ۸/۳۳ درصد و کشاورزی با ۸/۱۵ درصد قرار دارند. سهم شاغلان بخش خدمات در زمستان ۹۸ معادل ۷/۵۲ درصد، در بخش صنعت ۷/۳۱ درصد و در بخش کشاورزی ۶/۱۵ درصد بوده است.

به این ترتیب سهم شاغلان بخش خدمات در مقایسه دو فصل یادشده کاهش ۳/۲ درصدی، سهم شاغلان بخش کشاورزی افزایش ۲/۰ درصدی و شاغلان بخش صنعت افزایش ۱/۲ درصدی داشته است.

منبع جهان صنعت
مطالب مشابه